De pensioensector zit midden in de grootste verandering ooit. De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel raakt miljoenen mensen en vraagt veel van pensioenfondsen en uitvoerders.
De afgelopen maanden werkte Martijn van Leeuwen, consultant Pensioen & Leven bij FITZ, midden in deze transitie bij PGGM. Een complexe, intensieve, maar vooral leerzame periode.
Maar wat verandert er nu eigenlijk?
Van belofte naar persoonlijk vermogen
In het oude stelsel bouwde je als deelnemer een aanspraak op: een belofte van een bepaald pensioenbedrag later. In het nieuwe stelsel bouw je een persoonlijk pensioenvermogen op. Dat betekent dat er voor iedere deelnemer een individueel vermogen wordt opgebouwd waarin premies worden ingelegd en belegd. De waarde van dat vermogen beweegt mee met rendementen. Dat vraagt om een andere manier van denken, werken en administreren.
Wat voor veel mensen in eerste instantie nog een ‘black box’ was, maakte Martijn samen met collega’s stap voor stap inzichtelijk:
- Wat betekent zo’n persoonlijk vermogen eigenlijk voor de administratie?
- Wat vraagt het van systemen en IT?
- Wat betekent het voor finance?
- En wat betekent het voor alle processen die daar direct of indirect invloed op hebben?
Van globale schets naar werkbaar proces
PGGM verzorgt de uitvoering van meerdere pensioenfondsen.Tijdens de opdracht van Martijn lag de focus op twee fondsen.
Ze begonnen met het maken van een globale schets van het maandproces. Die werkten ze uit tot een concreet en werkbaar draaiboek, waarin duidelijk werd wie wat doet, op welk moment, met welke afhankelijkheden en waar de belangrijke risico’s zitten.
Dat klinkt misschien administratief, maar in de praktijk raakt het vrijwel alles binnen de organisatie.
Alles hangt met elkaar samen
Binnen het nieuwe stelsel is alles met elkaar verbonden. Denk bijvoorbeeld aan:
- Het innen van premies bij werkgevers
- Het moment waarop geld daadwerkelijk wordt belegd
- Het toekennen van rendement
- Waardeoverdrachten bij baanwisselingen en pensioneringen
Al deze onderdelen hebben direct effect op het persoonlijk pensioenvermogen. Juist daarom is timing zo cruciaal.
Wanneer moet premie binnen zijn? Wat gebeurt er als dat later is? Wanneer ken je een vermogen toe bij een waardeoverdracht en wat zijn de gevolgen als je dat te vroeg doet?
Vragen die in eerste instantie simpel lijken, maar in een omgeving met meerdere fondsen, ieder met eigen regelingen en keuzes, snel complex worden. Afstemming is dan geen formaliteit, maar een voorwaarde om fouten te voorkomen.
Meer dan een systeemverandering
Wat deze transitie bijzonder maakt, is dat het niet alleen om systemen gaat. Natuurlijk moet IT klaar zijn en moeten processen getest worden alsof ze al live zijn. Finance moet exact begrijpen hoe geld door de hele keten beweegt. Maar minstens zo belangrijk is dat iedereen hetzelfde beeld heeft van wat persoonlijk pensioenvermogen betekent. Het is geen los onderdeel meer van de administratie, maar vormt de kern ervan.
Inmiddels zijn bij PGGM 5,6 miljoen deelnemers overgegaan naar het nieuwe stelsel onder de Wet toekomst pensioenen. Dat is een enorme operatie geweest. De overstap draait niet alleen om techniek, maar om samenwerking, duidelijke keuzes en op het juiste moment de juiste mensen aan tafel hebben.
De belangrijkste lessen uit deze transitie
Voor Martijn lag de grootste uitdaging in het begin: weinig overzicht en tegelijkertijd een enorme hoeveelheid informatie. De kunst was om snel structuur aan te brengen, prioriteiten te stellen en richting te geven, ook als nog niet alles volledig duidelijk is.
Dat vraagt om samenwerking en om het vermogen om over je eigen proces heen te kijken.
''De grootste verandering zit niet in systemen, maar in de mensen erachter. In hoe we samen verantwoordelijkheid nemen voor het juist, tijdig en volledig vastleggen van persoonlijk pensioenvermogen.''
Wil jij ook werken in de pensioensector?
Bij FITZ werk je aan complexe projecten, zoals de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel, en blijf je jezelf continu ontwikkelen.
Bekijk onze vacatures en zet jouw volgende stap.
